Ho, sốt giao mùa: vì sao kháng sinh không phải lúc nào cũng là đáp án

Giao mùa cuối năm, virus cúm, RSV và phế cầu khuẩn gia tăng mạnh. Các chuyên gia cảnh báo: phần lớn ho, sốt lúc này do virus gây ra, và kháng sinh không có tác dụng với chúng.
Cuối năm, thời tiết chuyển mùa, phòng khám hô hấp đông dần lên. Người ho, người sốt, người viêm họng, và câu hỏi quen thuộc lại vang lên ở quầy thuốc: có nên uống kháng sinh cho nhanh khỏi? Tại tọa đàm về nhiễm trùng hô hấp cộng đồng và chiến lược dự phòng hiệu quả, tổ chức ngày 18⁄11 tại TP.HCM, các chuyên gia đã trả lời thẳng: phần lớn các trường hợp ho, sốt, viêm đường hô hấp trên lúc này là do virus gây ra, nên kháng sinh không có tác dụng.
Mỗi liều kháng sinh tùy tiện là một lần vi khuẩn học cách kháng thuốc

TS.BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, nói rõ tại tọa đàm rằng thời điểm giao mùa cuối năm, các tác nhân như virus cúm mùa, virus hợp bào hô hấp (RSV) và phế cầu khuẩn thường gia tăng mạnh. Khi người bệnh tự ý dùng kháng sinh cho một bệnh do virus, thuốc không diệt được virus, nhưng lại tạo áp lực chọn lọc lên vi khuẩn đang sống trong cơ thể.
Việt Nam đang phải đối mặt với mối đe dọa của tình trạng đề kháng kháng sinh, làm cạn kiệt dần vũ khí điều trị hiệu quả khi người bệnh thực sự cần đến. Con số được PGS.TS Trần Văn Ngọc, Chủ tịch Hội Hô hấp TP.HCM, dẫn lại càng khiến người nghe phải suy nghĩ: theo nghiên cứu công bố trên tạp chí The Lancet năm 2022, thế giới ghi nhận 7,7 triệu ca tử vong liên quan đến 33 tác nhân vi khuẩn gây bệnh trong năm 2019, trong đó khoảng 4 triệu ca liên quan đến nhiễm trùng đường hô hấp dưới và trong lồng ngực.

Chẩn đoán đúng trước khi chọn thuốc
Theo các chuyên gia tại tọa đàm, điều quan trọng trước hết là chẩn đoán chính xác bệnh, xác định tác nhân gây nhiễm trùng, đánh giá mức độ nặng và các yếu tố nguy cơ để lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp. Việc điều trị đúng thuốc, đúng liều lượng và thời gian, kết hợp theo dõi đáp ứng để điều chỉnh phác đồ, có ý nghĩa quan trọng để giảm biến chứng và tử vong ở nhóm người bệnh nguy cơ cao. Nói cách khác, kháng sinh không phải là thuốc chữa mọi cơn ho, mà là một công cụ cần dùng đúng chỗ, đúng lúc.
ThS.BS Cao Xuân Minh lưu ý thêm một nhóm đối tượng cần được quan tâm đặc biệt trong mùa này: người cao tuổi. Trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh, nhiễm trùng đường hô hấp trở thành mối đe dọa đáng kể đối với sức khỏe người cao tuổi, đặc biệt là những người mắc nhiều bệnh mạn tính. Với nhóm này, một đợt nhiễm trùng tưởng chừng nhẹ cũng có thể diễn biến phức tạp, nên phòng bệnh càng có ý nghĩa hơn chữa bệnh.
Bốn định hướng của ngành y tế TP.HCM
Với phương châm xuyên suốt là phòng bệnh hơn chữa bệnh, Sở Y tế TP.HCM xác định công tác y tế dự phòng phải đi trước một bước, tập trung vào bốn định hướng trọng tâm.
Thứ hai là thúc đẩy tiêm chủng dự phòng theo vòng đời. TP.HCM đặc biệt ưu tiên nhóm người cao tuổi, người có bệnh lý nền và trẻ nhỏ tiếp cận đầy đủ các loại vắc xin phòng bệnh hô hấp như cúm, phế cầu, ho gà và RSV theo khuyến cáo của Bộ Y tế và giới chuyên môn.
Với người dân, khuyến cáo được đưa ra rất cụ thể: khi bị ho, sốt thông thường, hãy nghỉ ngơi, theo dõi các dấu hiệu cảnh báo nặng và đến cơ sở y tế khi cần; chỉ sử dụng kháng sinh khi có chỉ định; tuyệt đối không tự ý mua, dùng lại đơn thuốc cũ và không dùng chung thuốc của người khác. Một đợt ho kéo dài vài ngày chưa chắc cần đến kháng sinh, nhưng một lần dùng kháng sinh bừa bãi thì chắc chắn làm tăng nguy cơ kháng thuốc cho chính mình và cho cả cộng đồng.
Nguồn tin: Dân trí



