Chăm người thân nằm viện dài ngày: giữ sức mình để còn chăm người

Người chăm bệnh thường quên mất chính mình: ăn vội, ngủ chập chờn, kiệt sức lúc nào không hay. Chăm sóc người thân là đường dài, và người chăm cũng cần được chăm sóc.
Khi người thân phải nằm viện dài ngày, cả gia đình bước vào một guồng quay mới: ngày chia thành những ca trực, bữa ăn gói gọn trong hộp cơm mang theo, giấc ngủ chắp vá trên chiếc ghế xếp bên giường bệnh. Người chăm thường nghĩ rằng mình chỉ cần cố thêm một chút nữa là qua, nhưng những đợt nằm viện kéo dài hàng tuần, hàng tháng không cho phép ai cố mãi. Kiệt sức của người chăm không chỉ khiến họ ngã bệnh, mà còn làm giảm chất lượng chăm sóc dành cho người bệnh. Vì vậy, giữ sức cho chính mình không phải là ích kỷ, mà là một phần của việc chăm sóc.
Chia ca trực, đừng ôm hết một mình
Tâm lý quen thuộc của người chăm chính là muốn tự tay lo mọi việc, vì sợ người khác làm không chu đáo bằng mình. Nhưng một người không thể thức trắng nhiều đêm liên tiếp mà vẫn tỉnh táo. Chia ca trực với người thân trong gia đình là việc nên làm ngay từ đầu, dù ban đầu có cảm giác áy náy. Mỗi người phụ trách một khoảng thời gian rõ ràng, người trực đêm được ngủ bù vào ban ngày, người trực ngày có thời gian lo việc nhà. Khi phân công rành mạch, không ai phải đoán xem hôm nay ai trực, và người bệnh cũng nhận được sự chăm sóc đều đặn hơn. Nếu gia đình ít người, có thể nhờ họ hàng gần hoặc thuê người hỗ trợ những việc đơn giản như mua cơm, giặt giũ, để người chăm chính có thời gian nghỉ ngơi thực sự.
Ăn uống và giấc ngủ của người chăm cũng cần được lo
Ở bệnh viện, người chăm thường ăn uống qua loa: ổ bánh mì để từ sáng, gói mì tôm lúc nửa đêm, ly cà phê thay cho bữa trưa. Kéo dài vài ngày thì cơ thể còn chịu được, nhưng vài tuần thì dạ dày, huyết áp và sức đề kháng đều xuống dốc. Cần coi bữa ăn của mình quan trọng như bữa ăn của người bệnh: đặt cơm đúng bữa, uống đủ nước, mang theo trái cây và đồ ăn nhẹ lành mạnh. Giấc ngủ cũng vậy, dù khó ngủ trọn vẹn trong bệnh viện, vẫn nên tranh thủ những khoảng lặng để chợp mắt, mang theo gối nhỏ và bịt mắt để ngủ sâu hơn. Nhiều người chăm ngã bệnh ngay khi người thân vừa xuất viện, chỉ vì suốt thời gian qua họ đã sống bằng sự gắng gượng.
Đừng ngại hỏi bác sĩ và điều dưỡng
Không ít người chăm ngại hỏi vì sợ làm phiền, hoặc vì nghĩ mình phải tự biết mọi thứ. Thực ra, bác sĩ và điều dưỡng luôn mong người nhà hiểu rõ tình trạng bệnh để phối hợp tốt hơn. Hỏi về thuốc đang dùng, về dấu hiệu nào cần báo ngay, về cách vệ sinh và cho người bệnh ăn uống, đều là những câu hỏi chính đáng. Ghi chép lại những dặn dò quan trọng vào sổ tay hoặc điện thoại sẽ giúp tránh nhầm lẫn khi ca trực thay đổi. Ngoài ra, người chăm cũng nên học cách nhận biết giới hạn của mình: khi thấy chóng mặt, mất ngủ kéo dài hay tâm trạng xuống dốc, đó là lúc cần nghỉ ngơi hoặc nhờ người thay ca, thay vì cố thêm.
Giữ lại một khoảng riêng cho mình
Chăm người bệnh dài ngày dễ khiến người chăm quên mất cuộc sống của chính mình: bạn bè không gặp, sở thích gác lại, công việc dồn ứ. Những khoảng riêng nhỏ, như mười lăm phút đi dạo quanh sân bệnh viện, một cuộc gọi với bạn thân, hay vài trang sách trước khi ngủ, có thể giúp tinh thần hồi phục đáng kể. Đừng đợi đến khi người thân khỏe hẳn mới sống lại cuộc sống của mình, vì hành trình chăm sóc có thể còn dài, và một người chăm kiệt quệ về tinh thần sẽ khó mà dịu dàng, kiên nhẫn với người bệnh. Gia đình cũng nên quan tâm ngược lại người chăm: một câu hỏi thăm, một bữa cơm nóng mang đến viện, hay một buổi thay ca để họ về nhà tắm rửa, ngủ một giấc trọn vẹn, đều là những giúp đỡ thiết thực.



