Đột quỵ – Dấu hiệu cảnh báo trong mùa lạnh

Trong những ngày lạnh giá, đột quỵ có thể xuất hiện bất ngờ, đặc biệt ở nhóm người cao tuổi, bệnh nền huyết áp, hoặc tiểu đường. Theo thống kê của WHO và cơ sở dữ liệu của Bệnh viện Bạch Mai, tỷ lệ ca đột quỵ tăng 15-20% trong mùa đông, trong đó 60-70% xảy ra vào nửa đêm và sáng sớm – khi nhiệt độ giảm nhất.

Điều gì làm nên “điều kiện” này? Khi cơ thể tiếp xúc với gió lạnh, hệ thống mạch máu co rút để giữ nhiệt. Sự co thắt này làm tăng huyết áp đột ngột, gây stress cho động mạch não. Ngoài ra, máu trở nên đặc hơn khi lạnh, làm tăng nguy cơ cục máu đông di chuyển lên não.

Nguyên tắc “vàng” phòng ngừa đột quỵ khi trời lạnh

• Giữ ấm cơ thể chính xác. Mặc đủ ấm ở đầu, cổ, ngực và bàn chân; đội mũ, quàng khăn, và đeo khẩu trang khi ra ngoài.
• Không vội vã dậy sớm. Sau khi thức dậy, nằm thêm 3–5 phút, xoa nhẹ tay chân, mặt để cơ thể thích nghi rồi mới đi ra ngoài.
• Kiểm soát huyết áp. Người có tiền sử cao huyết áp nên đo huyết áp thường xuyên, tuân thủ thuốc theo chỉ định, không tự ý thay đổi liều.
• Thực đơn hợp lý. Hạn chế rượu bia, thuốc lá; giảm muối, tăng rau xanh; uống nước ấm, tránh ăn thực phẩm lạnh.
• Vận động nhẹ nhàng. Tập thể dục trong nhà, tránh đi ra ngoài khi sương muối hay nhiệt độ < 5°C.

Chú ý đặc biệt: Không tiếp xúc ngay với luồng gió lạnh khi đang trong phòng ấm – việc thay đổi nhiệt độ đột ngột có thể gây co mạch tức thì, đặc biệt khi người già dậy đi vệ sinh vào ban đêm.

Những dấu hiệu cảnh báo cần nắm rõ

1. Mặt bị lệch, khi cười một bên mặt bị sụt xuống.
2. Tay chân yếu, tê, không nâng lên được.
3. Khó khăn trong ngữ điệu, lưỡi lơ loạn.
4. Một dấu hiệu bất thường, ngay lập tức gọi 115.

Đây là “bình minh vàng” trong cuộc sống: mỗi phút trôi qua, hàng triệu tế bào não có thể bị tổn thương. Khi có dấu hiệu bất thường, hãy kêu gọi cấp cứu ngay để nhận được can thiệp kịp thời.

Nhớ rằng: đột quỵ không phải là “điều may” mà là vấn đề có thể phòng ngừa nếu chúng ta biết cách bảo vệ mình.