Ba loại rau dại mọc quanh nhà – lá mơ, lá lốt và ngải cứu – không chỉ dễ tìm, giá rẻ mà còn chứa hàm lượng dưỡng chất dồi dào và hầu như không cần dùng thuốc trừ sâu. Hãy cùng khám phá công dụng sức khỏe của chúng và cách sử dụng an toàn.

Lá mơ – “tiên dược” dại bên hàng rào

Lá mơ (còn gọi là lá mơ lông, mơ leo) là lá của cây mơ, thường mọc dại ở bờ rào, bụi cây. Lá có hình trứng nhọn, mặt trên xanh đậm, mặt dưới nhạt hơn và khi vò nát sẽ tỏa mùi hương đặc trưng khiến một số người tránh dùng.

Theo Đông y, lá mơ có tác dụng thanh lọc cơ thể, giải độc, làm mát, kích thích tiêu hoá, chống viêm và giảm sưng đau. Thành phần dinh dưỡng bao gồm vitamin C, beta‑carotene và các axit amin thiết yếu như arginine, cystine, tryptophan, valine, tyrosine, threonine, lysine. Ngoài ra, alkaloid trong lá mơ có khả năng chống oxy hoá mạnh.

Các công dụng thực tiễn khi dùng lá mơ đúng cách:

• Hỗ trợ điều trị đau dạ dày, hội chứng ruột kích thích, tiêu chảy.
• Giảm đau nhức xương khớp do thoái hoá cột sống, loãng xương, gai cột sống.
• Tăng cường hệ miễn dịch, giảm cảm lạnh, cảm cúm.
• Dùng bã lá giã nát để cầm máu nhanh cho các vết thương hở.

Lưu ý: Trước khi dùng, rửa lá mơ sạch với nước muối loãng và kết hợp với thực phẩm giàu protein (thịt bò, thịt dê…) để tránh khó tiêu, đầy bụng và giảm nguy cơ gout.

Lá lốt – Rau dại giàu tinh dầu

Lá lốt (còn gọi là lá lốt tía) cũng là loại rau dại phổ biến quanh nhà, giá thành thấp và quanh năm có sẵn. Theo y học cổ truyền, lá lốt có vị hơi cay, tính ấm, giúp làm ấm bụng, trừ lạnh và giảm đau.

Nghiên cứu hiện đại chỉ ra lá lốt chứa nhiều tinh dầu và ancaloit, trong đó beta‑caryophyllene là thành phần chính có tác dụng chống viêm, giảm sưng. Dinh dưỡng trong 100 g lá lốt gồm: 39 kcal, protein 4,3 g, chất xơ 2,5 g, canxi 260 mg, photpho 980 mg, sắt 4,1 mg, vitamin C 34 mg.

Lá lốt có thể hỗ trợ:

• Giảm đau lưng, sưng khớp gối, tê bì chân.
• Giải độc, giảm mồ hôi tay chân, hỗ trợ tiêu hoá.
• Ngâm chân bằng lá lốt giúp lưu thông khí huyết, cân bằng âm dương, cải thiện giấc ngủ.

Lá lốt được chế biến thành nhiều món ăn ngon (Ảnh minh hoạ)

Cảnh báo: Người có tiền sử nóng gan, nhiệt miệng nặng, viêm dạ dày nên tránh dùng lá lốt. Ăn quá 100 g/ngày có thể gây khó tiêu, đầy bụng và ợ nóng.

Ngải cứu – Vua thảo dược trong y học cổ truyền

Ngải cứu không chỉ là gia vị mà còn được mệnh danh là “vua” của các loại thảo mộc. Đặc tính vị đắng, cay, tính ấm và táo giúp tán khí, lý huyết, ôn kinh mạch, trừ hàn thấp và giảm đau do lạnh.

Trong phụ khoa, ngải cứu được dùng để điều trị đau lạnh vùng bụng, rối loạn kinh nguyệt do hàn, tử cung lạnh gây vô sinh. Ngoài ra, nó còn hỗ trợ điều trị các bệnh xương khớp, hô hấp và giảm đau.

Y học hiện đại phát hiện ngải cứu chứa tinh dầu khuynh diệp, có khả năng kháng viêm, kháng khuẩn, giảm ho, giảm triệu chứng hen suyễn và chống dị ứng.

Ngải cứu cũng có thể ngâm chân hoặc nấu thành các món ăn để hỗ trợ giảm đau đầu, cải thiện tuần hoàn.

Ngải cứu mang lại rất nhiều lợi ích cho sức khoẻ (Ảnh minh hoạ)

Lưu ý khi dùng: Phụ nữ mang thai trong 3 tháng đầu, người bị viêm gan, xơ gan nặng hoặc rối loạn đường ruột cấp tính không nên sử dụng ngải cứu. Luôn tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng để chữa bệnh.

Kết luận – Lựa chọn “tiên dược” an toàn cho bữa ăn

Ba loại rau dại này không chỉ dễ tìm, giá thành thấp mà còn cung cấp lượng lớn vitamin, khoáng chất và các hợp chất sinh học có lợi. Vì ít bị sâu bọ tấn công, chúng thường không cần phun thuốc trừ sâu, giúp bạn yên tâm sử dụng trong chế độ ăn hàng ngày.

Hãy thử thu thập lá mơ, lá lốt và ngải cứu quanh nhà, rửa sạch, chế biến thành nước ngâm, súp hoặc dùng làm bã đắp lên vết thương. Tuy nhiên, luôn tuân thủ liều lượng hợp lý và tham khảo ý kiến chuyên gia y tế để tránh tác dụng phụ.

Đọc thêm các bài viết về thảo dược và dinh dưỡng để nâng cao kiến thức chăm sóc sức khỏe tự nhiên.