Quy chuẩn QCVN 99:2025: Bước đột phá trong kiểm soát khí thải xe máy

Việt Nam lần đầu tiên áp dụng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với khí thải xe máy đang lưu hành, thay vì chỉ kiểm soát ở khâu nhập khẩu và sản xuất.

Điểm nổi bật của QCVN 99:2025

• Hiệu lực từ ngày 30/6/2025, áp dụng cho toàn bộ xe mô tô và xe gắn máy tham gia giao thông đường bộ.
• Quy chuẩn dựa trên 2 chỉ số chính: CO (Cacbon Monoxit) và HC (Hydrocarbon).
• Quy mô siết chặt: 4 mức ngưỡng, từ 4,5 % CO giảm dần xuống 2 %, HC từ 10 000 ppm giảm xuống 2 000 ppm ở mức cao nhất.
• Phương thức kiểm định được quy định theo ISO 17479, nội luật hóa trong TCVN 11215 (cập nhật 2020).
• Kiểm định chỉ được thực hiện tại cơ sở đủ điều kiện, trang bị thiết bị đo chuẩn quốc gia.

Quy trình và trách nhiệm thực thi

Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ hướng dẫn và chỉ đạo triển khai quy chuẩn; Bộ Xây dựng, theo chức năng quản lý giao thông, sẽ tổ chức hoạt động kiểm định xe máy đang lưu hành.

Trong thực tế, hàng chục triệu xe máy tại các đô thị lớn vẫn là nguồn phát thải CO và HC đáng kể, đặc biệt là các dòng xe cũ và xe hai kỳ không được bảo dưỡng thường xuyên.

Quy chuẩn này không chỉ đưa ra yêu cầu kỹ thuật mà còn tạo động lực thay đổi hành vi: khuyến khích bảo dưỡng định kỳ, chuyển sang xe tiết kiệm nhiên liệu hoặc xe điện. Tuy nhiên, cần cân nhắc chi phí, hạ tầng kiểm định và hỗ trợ tài chính để không gánh nặng người thu nhập thấp.

Với lộ trình áp dụng do Thủ tướng quyết định, địa phương và cơ sở kiểm định có thời gian thích ứng. Khi triển khai đồng bộ, kiểm soát khí thải xe máy được kỳ vọng sẽ góp phần cải thiện chất lượng không khí đô thị cùng các giải pháp giao thông công cộng và phương tiện xanh.