Nhiều người có thói quen sử dụng nước điện giải như nước lọc hàng ngày, tuy nhiên các chuyên gia cảnh báo việc lạm dụng này có thể khiến thận phải hoạt động quá tải.

Hiểu về nước điện giải và vai trò thực tế

Nước điện giải (electrolyte drinks) được quảng cáo là giải pháp nhanh chóng bù đắp natri, kali, magie và các khoáng chất mất qua mồ hôi. Đối với vận động viên, người làm việc dưới nắng hoặc bệnh nhân sốc mất nước, chúng thực sự hỗ trợ cân bằng nội môi.

Tại sao việc lạm dụng có thể gây hại thận?

Áp lực natri lên hệ thống lọc

Theo bác sĩ Blake Shusterman, hầu hết các loại nước điện giải chứa hàm lượng natri cao – thường trên 300 mg/ly. Khi lượng natri dư thừa liên tục phải qua thận để đào thải, các ống lọc (glomeruli) phải làm việc ở mức tối đa, làm tăng nguy cơ tăng huyết áp thận và suy giảm chức năng lọc.

Nguy cơ tổn thương dài hạn

Bác sĩ Parth Bhavsar nhấn mạnh, áp lực lọc liên tục có thể mòn dần các đơn vị lọc siêu nhỏ (nephron). Kết quả là giảm khả năng tái hấp thu điện giải, dẫn đến mất cân bằng axit‑bazơ, sỏi thận và thậm chí suy thận cấp tính.

Việc liên tục xử lý nồng độ natri cao khiến hệ thống lọc máu phải làm việc ở cường độ tối đa. Ảnh minh họa: Times of India

Hậu quả sức khỏe khi điện giải vượt mức

• Mất cân bằng axit‑bazơ, gây mệt mỏi, co thắt cơ.
• Nguy cơ sỏi thận tăng lên tới 30% ở người tiêu thụ quá nhiều natri.
• Rủi ro tim mạch: natri cao làm tăng huyết áp, một trong những “kẻ thù” lớn nhất của thận.
• Thận cấp tính do quá tải lọc.

Những nhóm người cần thận trọng hơn

• Người mắc bệnh thận mãn tính.
• Người bị cao huyết áp.
• Người đang dùng thuốc lợi tiểu hoặc các thuốc ảnh hưởng đến chức năng thận.

Lời khuyên thực tiễn từ các chuyên gia

• Ưu tiên nước lọc: Đảm bảo đủ 2‑2.5 lít nước lọc mỗi ngày để thận có môi trường tối ưu đào thải độc tố.
• Ăn đa dạng thực phẩm tự nhiên: Trái cây, rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt cung cấp điện giải tự nhiên mà không kèm natri dư thừa.
• Kiểm soát huyết áp: Giảm muối trong khẩu phần ăn (dưới 2,300 mg/ngày) giúp giảm áp lực lên thận.
• Chỉ dùng nước điện giải khi cần: Sau buổi tập kéo dài (>1 giờ) hoặc khi mất nước nghiêm trọng do bệnh lý.

Theo bác sĩ Stefanie Diaz, “Với hầu hết mọi người, nước lọc và chế độ ăn cân bằng đã đủ để duy trì điện giải”. Vì vậy, nếu bạn không vận động cường độ cao đến mức đổ mồ hôi đầm đìa, hãy giữ thói quen uống nước lọc. Khi có bệnh nền, hãy tham vấn bác sĩ trước khi bổ sung bất kỳ loại thực phẩm hoặc đồ uống có chứa điện giải.