Nội dung chính
Sơ cứu đột quỵ tại nhà: 5 bước cứu mạng, tránh 4 sai lầm
Khi một người trong gia đình hoặc bạn bè xuất hiện dấu hiệu đột quỵ như méo miệng, yếu tay chân, nói ngọng, việc giữ bình tĩnh và thực hiện đúng quy trình sơ cứu có thể cứu mạng và giảm thiểu tổn thương não.
Nhận diện dấu hiệu FAST
FAST là viết tắt của F (Face) méo miệng, A (Arms) yếu tay, S (Speech) nói ngọng, T (Time) thời gian phản ứng nhanh. Nhận ra ngay khi thấy bất kỳ biểu hiện nào trong 4 yếu tố này sẽ là chìa khóa để quyết định thời gian vàng cho điều trị.
1️⃣ Gọi cấp cứu 115 ngay lập tức
Trước hết, số 115 là ưu tiên số một. Khi gọi, ghi rõ “người nghi ngờ đột quỵ” để đội ngũ y tế chuẩn bị phương tiện, ưu tiên lộ trình, và sắp xếp nhanh nhất. Nếu có thể, hãy đưa bệnh nhân ngay đến cơ sở y tế có trung tâm đột quỵ chuyên sâu.
2️⃣ Đặt bệnh nhân trong tư thế an toàn
- Người tỉnh: nằm nghỉ, đầu nâng 30°, thoáng mát.
- Người hôn mê hoặc nôn: đặt nghiêng (tư thế hồi sức) để ngăn chất nôn tràn vào đường thở.
- Thả lỏng quần áo, cà vạt, thắt lưng để hỗ trợ thở.
3️⃣ Ghi chú thời gian khởi phát
Ghi lại chính xác thời điểm xuất hiện triệu chứng. Thông tin này quyết định liệu bệnh nhân có nằm trong khoảng 4,5 giờ để dùng thuốc tiêu sợi huyết hay cần can thiệp lấy huyết khối.
4️⃣ Đảm bảo đường thở thông thoáng
Đối với bệnh nhân có răng giả, nhẹ nhàng tháo bỏ. Sử dụng khăn sạch quấn tay để lau rửa, tránh răng, chất nôn vào khoang miệng.
5️⃣ Những điều tránh trong thời gian chờ cứu
- Không cho ăn uống hoặc uống thuốc (đến khi bác sĩ xác nhận).
- Không tự dùng thuốc không rõ nguồn gốc, có thể làm tổn thương thêm.
- Không châm cứu hoặc chích máu đầu ngón tay, gây mất thời gian vàng.
- Không tự lái xe máy; dùng ôtô hoặc taxi với bệnh nhân nằm cố định.
Lợi ích của sơ cứu đúng cách
Đơn giản nhưng hiệu quả: độ sống tăng lên 50-60% khi thời gian phản ứng < 4 giờ, giảm nguy cơ suy khuyết cơ quan và biến chứng. Bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Đột quỵ Bệnh viện Bạch Mai, nhấn mạnh: “Mỗi giây chậm trễ, 32.000 tế bào não mất đi.”
Như bác sĩ Dũng nói, “Sơ cứu đúng cách tại nhà giúp giảm đáng kể biến chứng nguy hiểm.” Hãy luôn ghi nhớ 4 nguyên tắc: Bình tĩnh – Nằm nghiêng – Gọi cấp cứu – Ghi nhớ thời điểm khởi phát.
Bạn đã sẵn sàng để ứng phó khi gặp dấu hiệu đột quỵ chưa? Hãy chia sẻ kinh nghiệm hoặc đặt câu hỏi trong phần bình luận nhé!
