Chủ Nhật, ngày 22 tháng 11 năm 2026

RSV và ba tháng đầu đời: vì sao trẻ nhỏ dễ chuyển nặng nhất

Dương Ngọc Trâm · 22/11/2026 06:21 · cập nhật 22/11/2026 06:51 · đọc 3 phút
RSV và ba tháng đầu đời: vì sao trẻ nhỏ dễ chuyển nặng nhất

Phân tích 61 nghiên cứu tại 19 quốc gia cho thấy trẻ dưới 3 tháng tuổi có tỷ lệ nhập viện do virus hợp bào hô hấp cao nhất, và phòng ngừa cần bắt đầu ngay từ thai kỳ.

Có những căn bệnh mà người lớn mắc phải chỉ như một cơn cảm lạnh thoáng qua, nhưng với một em bé chưa đầy ba tháng tuổi, nó có thể trở thành một cuộc nhập viện. Virus hợp bào hô hấp, thường gọi tắt là RSV, là một trong những trường hợp như vậy. Một phân tích tổng hợp 61 nghiên cứu tại 19 quốc gia vừa được nhắc tới trong một hội thảo khoa học khu vực tại Thành phố Hồ Chí Minh cho thấy tỷ lệ nhập viện do RSV cao nhất ở nhóm trẻ từ 0 đến dưới 3 tháng tuổi, rồi giảm dần theo độ tuổi. Con số ấy không phải để dọa cha mẹ, mà để nhắc rằng ba tháng đầu đời là quãng thời gian cần được bảo vệ khác hẳn những giai đoạn sau.

Tại Bệnh viện Nhi Trung ương, nhóm trẻ dưới 3 tháng tuổi chiếm 42,7% số trường hợp viêm tiểu phế quản do RSV. Phân tích dữ liệu tại Bệnh viện Nhi đồng 1 ở Thành phố Hồ Chí Minh cũng ước tính khoảng 25% ca RSV nặng hoặc phải nhập viện ở trẻ dưới 5 tuổi xảy ra ở nhóm dưới 3 tháng. Nói cách khác, cứ bốn em bé phải vào viện vì RSV nặng thì có một em chưa tròn ba tháng tuổi. Đường thở của trẻ ở độ tuổi này còn rất nhỏ, hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, nên một tình trạng viêm nhiễm mà trẻ lớn có thể tự vượt qua lại dễ khiến trẻ nhỏ phải cần hỗ trợ hô hấp.

Trẻ nhỏ được theo dõi sức khỏe hô hấp tại bệnh viện
Trẻ nhỏ được theo dõi sức khỏe hô hấp tại bệnh viện - Ảnh: Lao Động

Tiến sĩ, bác sĩ Phan Hữu Phúc, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương, cho biết trẻ dưới 3 tháng tuổi là nhóm dễ chuyển nặng khi mắc RSV, với nguy cơ cần hỗ trợ hô hấp cao hơn trẻ lớn. Ông khuyến nghị cha mẹ chủ động tìm hiểu về RSV và trao đổi với bác sĩ ngay từ thai kỳ, nhất là khi dự kiến sinh vào thời điểm bệnh gia tăng. Lời khuyên này xuất phát từ một thực tế sinh học: kháng thể từ mẹ có thể truyền qua nhau thai, hỗ trợ bảo vệ trẻ trong những tháng đầu đời khi hệ miễn dịch của trẻ còn non nớt.

RSV là một trong những nguyên nhân phổ biến gây nhiễm trùng đường hô hấp dưới ở trẻ nhỏ. Bệnh có thể tiến triển thành viêm tiểu phế quản, viêm phổi, khiến trẻ phải nhập viện, hỗ trợ hô hấp hoặc điều trị hồi sức tích cực. Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho RSV, các phương pháp điều trị chủ yếu tập trung vào kiểm soát triệu chứng và hỗ trợ hô hấp. Chính vì chưa có thuốc đặc hiệu mà việc nhận biết sớm và phòng ngừa càng quan trọng: một em bé ho nhiều, thở nhanh, bú kém hoặc tím tái quanh miệng cần được đưa đi khám ngay, thay vì chờ xem ở nhà thêm vài ngày.

TS.BS. Phan Hữu Phúc, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nhận diện nguy cơ RSV ở trẻ trong những tháng đầu đời
TS.BS. Phan Hữu Phúc, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nhận diện nguy cơ RSV ở trẻ trong những tháng đầu đời - Ảnh: Lao Động

Gánh nặng của bệnh không chỉ nằm ở giường bệnh. Nhiều nghiên cứu cho thấy trẻ từng mắc nhiễm trùng đường hô hấp dưới do RSV trong những năm đầu đời có nguy cơ khò khè tái diễn và hen suyễn cao hơn về sau, và mỗi đợt RSV vào mùa cao điểm đều tạo thêm áp lực lên các khoa nhi vốn đã căng thẳng.

Nhận tin mới nhất

Đăng ký để không bỏ lỡ tin nổi bật mỗi ngày.

Tại Việt Nam, tư vấn phòng ngừa RSV đã được đề cập trong hướng dẫn chăm sóc trước khi sinh của Bộ Y tế ban hành tháng 4⁄2026. Phó giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ Huỳnh Nguyễn Khánh Trang, Trưởng khoa Sản bệnh Bệnh viện Hùng Vương, nhấn mạnh thai kỳ là thời điểm quan trọng để chuẩn bị các biện pháp bảo vệ sức khỏe trẻ.

Sau sinh, bác sĩ nhi khoa tiếp tục hướng dẫn gia đình nhận biết dấu hiệu bệnh và theo dõi sức khỏe hô hấp. Sự phối hợp giữa hai chuyên khoa giúp việc tư vấn và chăm sóc trẻ được nối tiếp từ thai kỳ đến những tháng đầu đời, không bị đứt đoạn ở thời điểm em bé rời bệnh viện về nhà. Với cha mẹ, điều thiết thực nhất vẫn là những việc giản dị: giữ vệ sinh tay, hạn chế để trẻ nhỏ tiếp xúc gần với người đang ho, sốt, và hỏi bác sĩ về các biện pháp dự phòng ngay từ lần khám thai.

Nguồn tin: Lao Động

Dương Ngọc Trâm
Phóng viên

Phóng viên chuyên ghi chép hiện trường, yêu thích kể chuyện bằng hình ảnh và dữ liệu thực tế.