Rau ngũ gia bì hương – một loại rau được ví như ‘nhân sâm rừng’ – đang ngày càng được ưa chuộng nhờ những lợi ích sức khỏe mà nó mang lại. Loại cây này vốn là cây bụi mọc trong rừng, nhưng hiện nay đã được người dân vùng cao trồng rộng rãi quanh bờ ao, bờ mương hay làm hàng rào để ngăn gia súc phá hoại rau màu, cây ăn quả.
Ngũ gia bì hương xuất hiện phổ biến ở một số tỉnh thành miền Bắc như Tuyên Quang, Lào Cai, Phú Thọ, Sơn La…. Trong vài năm gần đây, loại rau này đã trở thành một nguồn thu nhập quan trọng cho nhiều hộ gia đình khi được sử dụng làm thực phẩm phổ biến. Bà con trồng loại cây này để thu hái ngọn và lá non làm rau, phân phối tới các nhà hàng, quán ăn hoặc mang ra chợ bán.
Anh Trọng Phúc, chủ một vườn rau ngũ gia bì hương ở xã Quản Bạ, tỉnh Tuyên Quang, cho biết rằng trồng loại rau này khá đơn giản, chỉ cần giâm bằng cành, tốn ít công chăm sóc nhưng cho thu hoạch quanh năm bằng cách hái ngọn non. Vào mùa, nhất là những ngày trời mưa, ngọn và lá non của cây ngũ gia bì hương mọc lên tua tủa, người dân tranh thủ thu hái ngay, đem bán kiếm thêm thu nhập.
Rau ngũ gia bì hương có gai nhọn nhưng phần ngọn non lại giòn, mềm, được sử dụng như một loại rau sạch, chế biến được nhiều món ăn. Loại rau này có thể ăn sống, nhúng lẩu hoặc xào, nấu canh, trong đó phổ biến và được ưa chuộng nhất là xào với trứng. Công đoạn sơ chế rau cũng đơn giản, người ta chỉ cần nhặt phần ngọn non, độ dài khoảng 5-7cm, rồi đem rửa sạch là có thể chế biến thành các món ăn khác nhau.
Chị Thanh Hà, ở Hà Nội, biết và sử dụng rau ngũ gia bì hương vài năm nay nhận xét, loại rau này có vị đắng nhẹ, ngọt hậu và hơi cay. Khi ăn, chị nhận thấy có mùi thơm thoang thoảng, kích thích vị giác. Rau ngũ gia bì hương ngày càng được ưa chuộng, xuất hiện trong thực đơn của nhiều nhà hàng, quán ăn địa phương.
Theo cuốn sách Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam, ngũ gia bì hương có vị cay, đắng, tính ôn, có tác dụng khử phong thấp, cường gân cốt, bổ gan thận. Với những lợi ích sức khỏe mà rau ngũ gia bì hương mang lại, không khó hiểu khi loại rau này ngày càng được ưa chuộng và trở thành một phần quan trọng trong bữa cơm của nhiều gia đình.
