Nội dung chính
Chọn ngành học không chỉ là chạy theo xu hướng, mà còn là tìm ra giao điểm giữa lợi thế cá nhân và nhu cầu xã hội lâu dài.
Chọn ngành học: Đặt con vào vị trí có lợi thế cá nhân và đáp ứng nhu cầu thị trường
Việc quyết định ngành học cho con luôn là một thách thức, nhất là khi thị trường lao động liên tục biến đổi. Những ngành “hot” hôm nay có thể bão hòa chỉ sau vài năm, khiến phụ huynh lo lắng nếu con chọn sai sẽ phải mất thời gian và công sức để tìm việc.
Vậy làm sao để cân bằng giữa năng lực của con và xu hướng xã hội? Các chuyên gia đồng ý rằng đây là một quyết định chiến lược dài hạn, đòi hỏi sự tỉnh táo và hiểu biết sâu rộng về cả bản thân và thời đại.
Theo Tiến sĩ Phạm Mạnh Hùng, nguyên tắc “vàng” là tìm ra điểm giao nhau giữa lợi thế cá nhân và nhu cầu xã hội lớn. Khi hai yếu tố này đồng điệu, con sẽ có lợi thế cạnh tranh mạnh mẽ, không bị “mài mòn” bởi xu hướng ngược chiều.
Hãy tưởng tượng một người chèo thuyền: sức chèo đại diện cho năng lực cá nhân, còn dòng nước là xu hướng thị trường. Nếu sức chèo mạnh nhưng dòng nước ngược, người chèo phải nỗ lực gấp bội. Nếu dòng nước xuôi nhưng sức chèo yếu, thuyền sẽ trôi lững lờ. Chỉ khi cả hai cùng hướng, con mới tiến nhanh và bền vững.
Áp dụng vào việc chọn ngành, phụ huynh cần hiểu rõ thế mạnh của con – khả năng học tập, kỹ năng, thái độ – đồng thời nắm bắt xu hướng tuyển dụng của xã hội. Điểm dừng không phải là “con thích” hay “bố mẹ muốn” một cách mơ hồ, mà là nơi hai yếu tố gặp nhau.
Nếu con học một ngành có nhu cầu xã hội thấp, tương lai sẽ gặp khó khăn: cạnh tranh cao, mức lương thấp, thời gian ổn định lâu dài. Ngược lại, nếu con theo xu hướng nhưng không có nền tảng cá nhân, sẽ thiếu khả năng bứt phá và dễ bị kiệt sức.
Ngành mà xã hội “khát” nhân lực và đồng thời phù hợp với thế mạnh của con sẽ mang lại cơ hội việc làm tốt, mức lương hấp dẫn và con đường phát triển bền vững.
Chọn ngành học giống như chọn đường ray cho hành trình của con
Tiến sĩ Hùng chia sẻ câu chuyện con trai mình: chọn ngành Khoa học máy tính không phải vì “đu trend”, mà vì đây là sự kết hợp chiến lược giữa thế mạnh cá nhân và nhu cầu thị trường đang “đại dương xanh” mở rộng.
Ba khía cạnh chứng minh sự “khớp”:
- Kiến thức: Con đã được đào tạo bài bản trong môi trường Lớp Dự tuyển Tin, với chương trình sâu và hệ thống.
- Kỹ năng: Thành thạo giải quyết bài toán phức tạp, lập trình, tối ưu thuật toán dưới áp lực thời gian.
- Thái độ: Rèn luyện kỷ luật, sức bền và kiên trì với các đề tài khó, không bỏ cuộc.
Về nhu cầu xã hội, Khoa học máy tính vẫn là “đại dương xanh” – nhu cầu tuyển dụng tăng mạnh cả trong nước và quốc tế. Vì vậy, cơ hội “việc tốt, lương cao” rộng mở hơn nhiều so với các ngành truyền thống.
Tiến sĩ Hùng nhấn mạnh: Khi lợi thế cá nhân và nhu cầu xã hội gặp nhau, đó là điểm tối ưu. Nếu lợi thế chưa trùng khớp, phụ huynh nên xem xét khả năng rèn luyện thêm hoặc lựa chọn ngành khác phù hợp hơn, tránh ép con vào con đường không thuộc về mình.
Thời đại là một dòng chảy lớn, chúng ta không thể thay đổi hướng của nó, nhưng mỗi người vẫn có thể tìm được làn nước phù hợp với năng lực và cá tính riêng.
Chọn ngành học không phải chỉ là “cầm bằng” mà là xác định đường ray cho chặng đường phía trước của con. Phụ huynh không thể bẻ lái xu thế, nhưng hoàn toàn có thể chuẩn bị nội lực và chọn đúng hướng để con bước vào đời không bị nhấn chìm hay lạc trôi.
