Nội dung chính
Phát hiện sớm và phòng ngừa vẫn là vũ khí mạnh nhất trong cuộc chiến chống ung thư; vì vậy hãy chú ý những dấu hiệu bất thường ở cổ ngay hôm nay.
Theo bác sĩ Nguyễn Đình Toàn – chuyên gia Tai Mũi Họng tại Phòng khám Đông Đô – dù có nhiều phương pháp điều trị (phẫu thuật, hoá trị, xạ trị, điều trị đích, miễn dịch), nhưng việc phát hiện sớm luôn giảm chi phí, nâng cao tỷ lệ sống và chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân.
Vùng cổ chứa nhiều hạch bạch huyết, tuyến giáp và các cấu trúc quan trọng; bất kỳ thay đổi nào ở đây đều có thể là tín hiệu cảnh báo sớm của bệnh lý nghiêm trọng, trong đó có ung thư.
1. Xuất hiện khối u hoặc hạch bất thường ở cổ
Ung thư là sự tăng sinh tế bào mất kiểm soát; nhiều loại ung thư đầu, cổ có thể biểu hiện dưới dạng khối cứng, không đau, bờ không rõ, tăng dần trong vòng 2‑3 tuần. Đây có thể là hạch bạch huyết phản ứng, u tuyến giáp, u lành tính, hoặc ung thư vùng đầu, cổ, hoặc di căn.
Nếu cảm nhận được khối như vậy, nên đến cơ sở y tế để siêu âm, sinh thiết hoặc các xét nghiệm hình ảnh khác nhằm xác định bản chất.
2. Thay đổi màu da vùng cổ
Da sẫm màu (gọi là “gai đen”) thường liên quan tới rối loạn chuyển hóa – kháng insulin, béo phì, tiểu đường – hơn là dấu hiệu đặc hiệu của ung thư. Tuy nhiên, khi màu da thay đổi nhanh, kèm sụt cân không rõ nguyên nhân, mệt mỏi kéo dài, hoặc xuất hiện hạch bất thường, việc khám sàng lọc là cần thiết.
3. Nổi hạch kèm đau, khàn tiếng, khó nuốt
Khối u lớn có thể chèn ép dây thanh quản, thực quản, gây khàn tiếng kéo dài, cảm giác vướng, khó nuốt, đau cổ lan tới tai, hàm, thậm chí khó thở. Những triệu chứng này cũng xuất hiện trong viêm nhiễm, bệnh tuyến giáp, nhưng nếu kéo dài hơn 2‑3 tuần, đặc biệt ở người trung niên, hút thuốc, uống rượu hoặc có tiền sử gia đình mắc ung thư, cần kiểm tra sớm.
Biện pháp phòng ngừa và lối sống lành mạnh
Theo WHO, ung thư là nguyên nhân gây tử vong thứ hai trên toàn cầu; tuy nhiên, hơn 30% các trường hợp có thể phòng ngừa bằng lối sống và tầm soát định kỳ. Dưới đây là một số gợi ý thực tiễn:
- Khám sức khỏe tổng quát ít nhất một lần mỗi năm, đặc biệt từ tuổi 40.
- Thực hiện tầm soát chuyên biệt (ung thư vú, cổ tử cung, đại trực tràng, gan, phổi…) nếu có yếu tố nguy cơ cao như tiền sử gia đình, hút thuốc lâu năm.
- Ăn nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt; hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đồ chiên rán, thịt đỏ, rượu bia.
- Duy trì vận động thể chất ít nhất 150 phút mỗi tuần để giảm nguy cơ viêm mãn tính và cải thiện hệ miễn dịch.
- Quản lý căng thẳng: ngủ đủ 7‑8 giờ, thực hành thiền, yoga hoặc các hoạt động giải trí giúp tinh thần ổn định.
Những thay đổi nhỏ trong chế độ ăn uống và thói quen sinh hoạt không chỉ giảm nguy cơ ung thư mà còn tăng cường sức đề kháng, giúp cơ thể phản ứng nhanh hơn với các bệnh lý tiềm ẩn.
Hãy lắng nghe cơ thể, không bỏ qua bất kỳ dấu hiệu bất thường nào – một quyết định kịp thời có thể cứu sống bạn.
